Jarosław ChybickiSzukaj
Kwestionariusz

Uwaga, aktywność, organizacja – lista sygnałów ADHD

34 pytania o trudności z uwagą, nadmierną aktywnością, organizacją, emocjami i ich wpływem na codzienne życie. Autorefleksja przed rozmową ze specjalistą, nie diagnoza.

Lista pomaga uporządkować obserwacje przed rozmową ze specjalistą. Nie jest testem diagnostycznym i nie jest narzędziem zwalidowanym: ADHD rozpoznaje psychiatra albo psycholog na podstawie wywiadu, historii od dzieciństwa i informacji od bliskich.

Sekcje A i B opisują własnymi słowami 18 objawów z kryteriów DSM-5. Wynik w tych sekcjach to liczba sygnałów, które zaznaczasz jako częste („często” albo „bardzo często”): u dorosłych specjalista bierze pod uwagę co najmniej 5 w jednej z grup, trwających od co najmniej 6 miesięcy, obecnych od dzieciństwa i utrudniających życie. Sekcje C–E pokazują trudności, które często towarzyszą ADHD, a F – czy trudności sięgają dzieciństwa.

Podobne sygnały dają też lęk, depresja, przewlekły stres, niewyspanie, choroby tarczycy czy przyjmowane leki. Dlatego nawet wiele zaznaczonych odpowiedzi nie oznacza ADHD, a niewiele – nie wyklucza go. Lista jest przeznaczona dla dorosłych. W przypadku dziecka albo nastolatka zacznij od rozmowy z pedagogiem, psychologiem szkolnym albo lekarzem.

Praktyczne strategie znajdziesz w przewodniku ADHD – uwaga na co dzień.

Źródła: American Psychiatric Association, DSM-5-TR (2022), kryteria ADHD; NICE NG87 (2018/2019); R.A. Barkley, „Taking Charge of Adult ADHD” (2. wyd., 2021). Lista autorska, nie narzędzie zwalidowane.

Pomyśl o ostatnich 6 miesiącach i o tym, jak zwykle funkcjonujesz w pracy, w nauce i w domu – nie o pojedynczym gorszym tygodniu. Przy każdym pytaniu wybierz, jak często tak się dzieje.

  1. A. Uwaga

  2. 1. Pomijam szczegóły albo popełniam błędy z nieuwagi.
  3. 2. Trudno mi utrzymać uwagę na zadaniu, rozmowie albo lekturze.
  4. 3. Inni mówią, że nie słucham, gdy się do mnie zwracają, choć nic mnie wyraźnie nie rozprasza.
  5. 4. Zaczynam zadania, ale ich nie kończę; gubię wątek poleceń.
  6. 5. Mam trudność z uporządkowaniem zadań i rzeczy, z planem dnia, z terminami.
  7. 6. Unikam albo odkładam zadania, które wymagają dłuższego wysiłku umysłowego.
  8. 7. Gubię rzeczy potrzebne na co dzień: klucze, telefon, dokumenty, okulary.
  9. 8. Łatwo rozpraszają mnie bodźce z zewnątrz albo własne myśli.
  10. 9. Zapominam o codziennych sprawach: płatnościach, telefonach, umówionych spotkaniach.

  11. B. Aktywność i impulsywność

  12. 10. Wiercę się, stukam palcami albo nogą, zmieniam pozycję.
  13. 11. Wstaję albo wychodzę w sytuacjach, w których oczekuje się, że będę siedzieć (spotkania, wykłady).
  14. 12. Czuję wewnętrzny niepokój, trudno mi usiedzieć w miejscu.
  15. 13. Trudno mi spokojnie odpoczywać albo zajmować się czymś w ciszy.
  16. 14. Mam poczucie, że ciągle muszę być w ruchu, jakby napędzał mnie silnik.
  17. 15. Mówię dużo, czasem więcej, niż chciał(a)bym.
  18. 16. Odpowiadam, zanim ktoś skończy pytanie; kończę zdania za innych.
  19. 17. Trudno mi czekać na swoją kolej: w kolejce, w rozmowie, w korku.
  20. 18. Przerywam innym albo wchodzę w ich rozmowy i zajęcia.

  21. C. Organizacja i funkcje wykonawcze

  22. 19. Trudno mi zaplanować większe zadanie i rozłożyć je na kroki.
  23. 20. Źle szacuję czas: spóźniam się albo nie zdążam z zadaniami.
  24. 21. Wiem, co mam zrobić, a mimo to nie mogę zacząć.
  25. 22. Wypada mi z głowy to, co przed chwilą usłyszałem / usłyszałam albo przeczytałem / przeczytałam.
  26. 23. Trudno mi przestawić się z jednego zadania na drugie, gdy plan się zmienia.
  27. 24. Podejmuję decyzje pod wpływem chwili (zakupy, deklaracje, słowa), a potem żałuję.

  28. D. Emocje

  29. 25. Trudno mi opanować złość albo frustrację.
  30. 26. Mój nastrój zmienia się szybko i wyraźnie w ciągu dnia.
  31. 27. Emocje mnie przytłaczają.
  32. 28. Stres i presja szybko wytrącają mnie z równowagi.
  33. 29. Reaguję silniej, niż wymaga sytuacja, zwłaszcza na krytykę.

  34. E. Wpływ na codzienne życie

  35. 30. Te trudności utrudniają mi pracę albo naukę.
  36. 31. Wpływają na moje relacje z partnerem, partnerką albo rodziną.
  37. 32. Wpływają na relacje z przyjaciółmi i znajomymi.
  38. 33. Utrudniają mi codzienne sprawy: finanse, dom, zdrowie, urzędy.

  39. F. Dzieciństwo

  40. 34. Czy podobne trudności z uwagą, aktywnością albo impulsywnością pamiętasz (albo pamiętają Twoi bliscy) z dzieciństwa, sprzed 12. roku życia?

Odpowiedziano na 0 z 34 pytań.

Autorstwo
Jarosław Chybicki (lista autorska; sekcje A i B opisują własnymi słowami objawy z kryteriów DSM-5)

Czytaj dalej

← Wszystkie narzędzia

Szukaj na stronie

Często szukane

Nie wiesz, czego szukać? Odpowiedz na cztery pytania – podpowiem książki, ćwiczenia i testy.

    Skrót: / albo Ctrl+K · Esc zamyka