Arnold Lazarus, twórca terapii multimodalnej, zauważył, że trudności rzadko dotyczą jednej sfery. Opisał siedem obszarów, które razem tworzą to, jak funkcjonujemy: Behavior (zachowanie), Affect (emocje), Sensation (ciało i doznania), Imagery (wyobrażenia), Cognition (myśli), Interpersonal (relacje) i Drugs/Biology (biologia, sen, substancje). Pierwsze litery dają nazwę BASIC ID.

Można to porównać do muzyki: każdy z nas gra na tych samych siedmiu dźwiękach, ale każdy profil brzmi inaczej. Zamiast ogólnego „czuję się źle” mapa pokazuje, na którym piętrze funkcjonowania dzieje się najwięcej, i prowadzi do technik, które pasują do tego miejsca.

Wypełnienie zajmuje około 7 minut. Wynik dostajesz od razu: wykres siedmiu obszarów, dwa–trzy obszary, od których warto zacząć (z dobranymi technikami CBT, DBT i ACT), oraz obszary, które są Twoim zasobem. Mapę warto powtarzać co 4–6 tygodni i porównywać profile. Jeśli chcesz, wynik może zostać zapamiętany na tym urządzeniu, żeby następnym razem pokazać porównanie.

Narzędzie autorskie do samopoznania, oparte na modelu A.A. Lazarusa. Nie jest to Wielomodalny Kwestionariusz Historii Życia (MLHI) ani inne narzędzie diagnostyczne. Pytania i progi (wynik obszaru 4 i mniej = obszar pracy, 7 i więcej = obszar stabilny) mają charakter orientacyjny. Por. A.A. Lazarus, „The Practice of Multimodal Therapy” (1981); A.A. Lazarus, „Brief but Comprehensive Psychotherapy: The Multimodal Way” (1997); D. Lawson, „Podręcznik zdrowia psychicznego. CBT + DBT + ACT” (2020).

Mapa BASIC ID

28 zdań o ostatnich dwóch tygodniach. Przy każdym zaznacz, na ile Cię dotyczy: 0 – wcale, 10 – w pełni. Odpowiadaj szybko, pierwszym odczuciem. Nie ma dobrych ani złych odpowiedzi: to mapa, nie diagnoza. Część zdań opisuje trudności, część zasoby; nic nie trzeba przeliczać.

0 z 28 odpowiedzi

Zachowanie BehaviorCo robisz, a czego unikasz?

1. Unikam sytuacji, ludzi lub miejsc, których wcześniej nie unikałem albo nie unikałam.
2. Powtarzam czynności, których trudno mi zaprzestać, choć bym chciał albo chciała (np. sprawdzanie, obgryzanie paznokci, wielokrotne upewnianie się).
3. Działam impulsywnie pod wpływem emocji (wybucham, rezygnuję, kupuję, piszę wiadomości), a potem tego żałuję.
4. Wycofuję się z kontaktów, obowiązków, zainteresowań i planów.

Emocje AffectJak przeżywasz emocje?

5. Emocje przejmują nade mną kontrolę: narastają lawinowo i trudno mi się uspokoić.
6. Czuję się emocjonalnie odcięty albo odcięta: pustka, odrętwienie, „nic nie czuję”.
7. Potrafię nazwać, co czuję (np. frustrację, zranienie, wstyd), a nie tylko że „jest źle”.
8. Siła moich emocji zwykle odpowiada temu, co się naprawdę wydarzyło.

Ciało i doznania SensationCo mówi ciało?

9. Czuję przewlekłe napięcie w ciele (szczęka, kark, barki, brzuch, zaciśnięte dłonie).
10. Dokuczają mi dolegliwości bez jasnej przyczyny medycznej: kołatanie serca, pocenie się, zawroty, duszność, bóle głowy, kłopoty z brzuchem.
11. Same doznania z ciała (bicie serca, zawroty) wywołują u mnie silny lęk.
12. Zauważam sygnały ciała (głód, zmęczenie, rosnące napięcie), zanim staną się problemem.

Wyobrażenia ImageryJakie obrazy podsuwa wyobraźnia?

13. Wyobrażam sobie katastroficzne scenariusze przyszłości, najgorsze możliwe zakończenia.
14. Wracają do mnie bolesne albo zawstydzające wspomnienia w postaci natrętnych obrazów.
15. Moje sny albo wyobrażenia są zdominowane przez stres, lęk lub dawne przykre przeżycia (także koszmary).
16. Potrafię celowo wyobrazić sobie spokojne miejsce albo dobry przebieg trudnej sytuacji.

Myśli CognitionJak myślisz o sobie i świecie?

17. Wracają do mnie negatywne myśli, mimo że próbuję z nimi walczyć.
18. Interpretuję sytuacje gorzej, niż wynika z faktów (np. „zrobił to, żeby mnie zranić” zamiast „był zmęczony”).
19. Myślę o sobie etykietami: „jestem beznadziejny”, „jestem głupia”, „jestem bezwartościowy”.
20. Potrafię się zatrzymać i oddzielić fakty od swojej interpretacji.

Relacje InterpersonalJak jest między Tobą a innymi?

21. Trudno mi jasno i bez poczucia winy prosić o to, czego potrzebuję.
22. Trudno mi odmawiać: zgadzam się na rzeczy, których nie chcę, a potem tego żałuję.
23. Moje konflikty zwykle eskalują (krzyk, ciche dni, zerwanie kontaktu), zamiast się rozwiązywać.
24. Mam przynajmniej jedną osobę, z którą mogę szczerze porozmawiać o tym, co mnie boli.

Biologia i substancje Drugs / BiologyJak dbasz o ciało?

25. Śpię krócej niż 7 godzin albo o bardzo nieregularnych porach.
26. Kofeina, alkohol, nikotyna lub inne substancje wyraźnie wpływają na mój dzień albo sen.
27. Sięgam po alkohol lub inne substancje, żeby „wyłączyć” emocje, stres albo łatwiej zasnąć.
28. Dbam o zdrowie fizyczne: regularne posiłki, badania, leczenie i leki zgodnie z zaleceniami.

Ważne. Ten kwestionariusz ma charakter edukacyjny i służy samopoznaniu. Nie jest narzędziem diagnostycznym i nie zastępuje konsultacji z psychologiem, psychoterapeutą lub psychiatrą. Jeśli wiele obszarów jednocześnie wypada jako obszar pracy albo masz myśli samobójcze, skontaktuj się ze specjalistą od razu. W kryzysie: Centrum Wsparcia 800 70 2222 (całodobowo), telefon zaufania 116 123, w zagrożeniu życia 112.

Autorstwo
Opracowanie własne chybicki.pl (Jarosław Chybicki) na podstawie modelu multimodalnego A.A. Lazarusa (BASIC I.D.). Pytania i progi autorskie, niezwalidowane psychometrycznie.

Czytaj dalej

← Wszystkie narzędzia

Szukaj na stronie

    Skrót: / albo Ctrl+K · Esc zamyka