Nazywanie emocji

DBT
Na start

Moduł regulacji emocji w DBT; emocje pierwotne i wtórne (L. Greenberg).

Do czego służy

„Czuję się źle” to za mało, żeby wiedzieć, co zrobić. Badania nad różnicowaniem emocji pokazują, że ludzie, którzy nazywają swoje emocje precyzyjnie, łagodniej przechodzą przez stres i rzadziej sięgają po destrukcyjne sposoby radzenia sobie. Samo nazwanie emocji obniża aktywację ciała migdałowatego (Lieberman i współpracownicy).

Emocje niosą informację: o zagrożeniu, stracie, przekroczonej granicy, ważnej potrzebie.

Kiedy

Codziennie, a szczególnie gdy czujesz „coś” i nie wiesz co.

Jak

Zamień ogólnik na nazwę. Zamiast „źle”: sfrustrowany, zawiedziona, zawstydzony, zazdrosna, zraniony, przestraszona, samotny. Pomaga lista emocji (np. ściąga w przewodniku).
Oceń siłę 0–10.
Zapytaj o funkcję. Przed czym ta emocja chroni albo na co zwraca uwagę?
Pierwotna czy wtórna? Emocja pierwotna to pierwsza reakcja na sytuację (smutek po stracie, lęk przed zagrożeniem). Emocja wtórna to reakcja na własną emocję (wstyd, że się boję; złość na siebie, że płaczę). Wtórne zwykle bardziej szkodzą i dłużej trwają.
Pierwotną przyjmij (mam prawo się bać). Z wtórną pracuj: defuzja, język wobec siebie.
Powiedz o niej świadomie, jeśli to ważne w relacji. Nienazwana emocja i tak wyjdzie, tylko mniej kontrolowanie.

Po czym poznać, że działa

Masz w użyciu więcej słów na emocje niż kilka tygodni temu. Szybciej wiesz, czego potrzebujesz.

Na co uważać

Nazywanie nie jest analizowaniem w nieskończoność. Wystarczy trafna nazwa i krótkie pytanie o funkcję.

Czytaj dalej

Źródła: M.M. Linehan, „Trening umiejętności DBT. Podręcznik terapeuty” (2. wyd., 2015; wyd. pol. 2016); M.D. Lieberman i in., „Putting feelings into words”, Psychological Science 18(5), 2007; L.S. Greenberg, „Emotion-Focused Therapy” (2. wyd., 2015); T.B. Kashdan, L.F. Barrett, P.E. McKnight, „Unpacking emotion differentiation”, Current Directions in Psychological Science 24(1), 2015.

← Wszystkie techniki · Mapa BASIC ID: od czego zacząć?