FAST: szacunek do siebie
Uczciwie, bez nadmiernego przepraszania, w zgodzie z wartościami i prawdomównie.
- DBT
- Na start
Moduł skuteczności interpersonalnej w DBT.
Do czego służy
Umiejętność na sytuacje, w których łatwo zdradzić siebie dla świętego spokoju albo czyjejś aprobaty.
W każdej trudnej rozmowie DBT każe zadać sobie pytanie, co jest teraz najważniejsze: osiągnąć cel, zachować relację czy zachować szacunek do siebie. Od odpowiedzi zależy, którą z trzech umiejętności (DEAR MAN, GIVE, FAST) postawić na pierwszym miejscu.
Kiedy
Gdy łatwiej Ci odmówić sobie niż innym. Gdy po spotkaniu wstydzisz się, że znowu się zgodziłeś albo zgodziłaś.
Jak
- F – uczciwie (fair). Wobec siebie i drugiej strony. Pytanie kontrolne: czy uznał(a)bym takie traktowanie za w porządku, gdyby dotyczyło przyjaciela?
- A – bez przepraszania na zapas (apologies). Przepraszaj za rzeczywiste błędy, nie za to, że masz zdanie, prośbę albo potrzebę.
- S – trzymaj się wartości (stick to values). Nie rezygnuj z tego, co ważne, dla chwilowego spokoju. Konflikt „relacja albo wartość” to sygnał do zatrzymania się, nie do automatycznego ustąpienia.
- T – prawdomównie (truthful). Bez udawanej bezradności, przesady i wymówek. Prawda zostawia Ci szacunek do siebie, nawet gdy rozmowa jest trudna.
Po czym poznać, że działa
Mniej wstydu po rozmowach. Częściej mówisz „nie” i nie kończy się to katastrofą.
Na co uważać
Szacunek do siebie to nie sztywność. Czasem świadome ustąpienie jest zgodne z wartościami: ważne, żeby było wyborem, a nie odruchem.
Czytaj dalej
- PrzewodnikPerfekcjonizmKiedy wysokie standardy pomagają, a kiedy zamieniają się w paraliż i odkładanie. Jak działa błędne koło perfekcjonizmu i jak je krok po kroku luzować.
- ĆwiczenieCo jest dla mnie ważne?15–20 minut · Interaktywne ćwiczenie z wartościami w ujęciu ACT. Wybierz wartości, wskaż trzy najważniejsze, oceń, na ile według nich żyjesz, i zaplanuj jeden mały krok.
Źródła: M.M. Linehan, „Trening umiejętności DBT. Podręcznik terapeuty” (2. wyd., 2015; wyd. pol. 2016).